बन्दुकको बलमा राज्य आतंक सिर्जना गरेर गरिने बिकास, बिकास होइन: रेणु चन्द

काठमाडौँ- राष्ट्रिय सभा सदस्य रेणु चन्दले पाथिभरा केबलकार निर्माण विवाद र त्यसमा भइरहेको सरकारको कामको निन्दा गर्दै,धार्मिक स्थलमा सुरक्षाको नाममा भइरहेको शैनिकीकरण र राज्य आतंक तुरुन्त बन्द गर्नु पर्ने बताएकी छन् ।बन्दुकको बलमा राज्य आतंक सिर्जना गरेर गरिने बिकास, बिकास नहुने भन्दै, धार्मिक इतिहास बोकेको भूगोलमा व्यापारिक दृष्टिकोण राख्नु मुन्धुम र हिन्दु धर्म दुवैको आस्थाको अपमान भएको पनि उनले बताएकी छन्।

मुकुम्लुंग पाथिभरा क्षेत्रमा केबलकार निर्माण गर्ने कुरा एकातिर आध्यात्मिक, आर्थिक र पर्यावरणको दृष्टिले गलत छ भने अर्कोतिर सवैधानिक, कानुनि र प्रक्रियागत रुपमा पनि उक्त प्रक्रिया गलत रहेको र सरकारले संविधानको धारा ३२ को उपधारा ३ लगायत व्यवस्थाको उल्लङ्घन गरेको उनले बताएकी छन्।

कन्चनजंघा संरक्षण क्षेत्र अन्तरगत रहेको मुकुम्लुंग क्षेत्रलाई तत्कालिन ओली सरकारले २०७५ सालमा संरक्षित क्षेत्र बाट हटाएको र जसको उदेश्य आफु नजिकको व्यापारीलाई केवलकार निर्माण गर्न दिन मात्र भएको हालको घटनाले पुष्टि भएको र एउटा व्यापारीलाई थप धनि बनाएर समाजवाद आउँदैन भन्दै,’यसरी सुखी नेपाली सम्वृद्ध नेपाल होइन, दुखि नेपाली सम्वृद्ध दलाल बन्छ’, भन्ने अभिव्यक्ति दिएकि छन्।

२०७५ साल पुष १६ को मन्त्रिपरिषदले वन ऐन २०४९ को दफा ६८अनुसार पाथिभरा केबलकार दर्शन प्रा लि लाई ४.९७ हेक्टर वन क्षेत्र जग्गा प्रयोग गर्न दिने स्वीकृति दिएको तर सोहि ऐनको दफा ३८ को उपदफा २ अनुसार समुदायको हानि नोक्सानी हुने भए राज्यले उपयुक्त व्यवस्था गर्नु भन्ने कुराको को उल्लङ्घन भएको बताएकी छन्। गठबन्धन सरकारले व्यापारी र विचौलियाको स्वार्थलाई महत्व दिएर बिकासको नाममा समुदायलाई विभाजन गर्ने विज छरेको भन्दै,विचौलियाले निर्धारण गर्ने बिकासको प्राथमिकताले विनाश मात्र निम्त्याउने र यसको बदला राज्यले ठुलो मूल्य चुकाउनुपर्ने उनले बताएकी छन्।

केवलकार कम्पनि संघको सम्झौताको बुँदा नम्बर ३ अनुसार अनुसार सट्टा भर्ना स्वरुप जग्गा उपलब्ध गराउने व्यवस्था को कार्यान्वयन भयो कि भएन भनेर उनले सरकारलाई प्रश्न समेत गरेकी छन्।

त्यसैगरी सम्झौताको बुँदा नम्बर १४ अनुसार सम्झौता भएको २ वर्ष भित्रमा निर्माण सुरु नभए जग्गा प्रयोग अनुमति स्वतः समाप्त हुन्छ भनिएको र वन क्षेत्र प्रयोग सम्बन्धि कार्याविधि २०७४ को दफा १३ को उपदफा २ अनुसार नभएको भन्दै , शर्त उल्लङ्घन हुँदा पनि सम्झौता खारेज नगरी निर्माण प्रक्रिया अगाडी बढाइनु को कारण के हो सरकारले जवाफ दिनुपर्ने भन्दै, मिन दरबार र ढकाल कार बनाउनु भन्दा जनताको जीवनस्तर उकास्नेगरि सरकारले काम गर्नुपर्ने उनले बताएकी छन्।

आदिवासी जनजातिहरुको अधिकारसम्बन्धि संयुक्त राष्ट्रसंघको घोषणापत्र अनुसार पनि ति समुदायलाई असर गर्ने कुनै पनि परियोजना निर्माण अघी उनीहरुको सहमति अनिवार्य रहेको तर, केवल कार निर्माण अगाडी पाथिभरा बिकास समिति लगायत अन्य निकाय संग हुनुपर्ने सहमति पनि नभएको भन्दै बिकास जनताको पहुँचमा हुनुपर्यो बिचौलियाको खल्तीमा होइन भन्ने अभिव्यक्ति दिएकि छन्।

‘नो केबलकार’ समूह र सरकारी टाेलीबिचको वार्ता निष्कर्षविहीन

ताप्लेजुङ — ‘नो केबलकार समूह’ र सरकारी वार्ता टोलीबीच भएको वार्ता बिनानिष्कर्ष टुंगिएको छ ।

आन्दोलनरत समूहबाट वार्तामा सहभागी खगेन्द्र माखिमले सरकारसंग बसेको वार्ता बिनानिष्कर्ष टुंगिएको बताएका छन् । यधपी सरकारी वार्ता टोलीका संयोजक प्रेमप्रसाद महराईले विज्ञप्ति जारी गरेर थप जानकारी उपलब्ध गराउने बताएको छ।

आफूहरूको माग केबलकार खारेजी मात्रै रहेको अवस्थामा सरकारी टोलीले वार्तामा पोल कता राख्ने तथा केबलकारको संरचना कसरी बनाउने भन्ने विषय उठाएपछि वार्ता निष्कर्षमा नपुगेको नो केबलकार समूहले बताएको छ।

आन्दोलनरत समूहले मन्त्रीस्तरीय वार्ता समिति बनाउन प्रस्ताव गर्दै वार्ता सफल नभए आन्दोलनरत समूहले भोलिदेखि आन्दोलनका कार्यक्रम घोषणा गर्ने जनाएका छन् ।

गृहमन्त्रीको राजीनामा माग्दै ‘नो केबलकार समूह’ माइतीघर मण्डलामा

काठमाडौँ- पाथिभारा केबलकार निर्माण कार्य बन्द गर्नु्पर्ने मागसहित आन्दोलन गरिरहेको ‘नो केबलकार समूह’ ले आज गृहमन्त्रीको राजीनामा माग गर्दै काठमाडौँको माइतीघर मण्डलामा प्रदर्शन गरेको छ।

माघ १२ गते ‘नो केबलकार समूह’को प्रदर्शनमा प्रहरीसँग भएको झडपका क्रममा दुईजनालाई गोली लागेपछि मुक्कुमलुङ संरक्षण र केबलकार खारेजी संघर्ष समितिले देशका विभिन्न स्थानमा आन्दोलन चर्काउँदै आएको छ।

जल,जमिन,जंगल हाम्रो प्राण,मुन्धुमी मुक्कुमसुङबाट सशस्त्र प्रहरी फिर्ता गर,राज्य आतंक बन्द गरलगायतका नारा लेखेका प्लेकार्ड प्रदर्शन गरेर आज उनीहरुले माइतीघर मण्डलामा प्रदर्शन गरेका हुन्।माइतीघर मण्डलामा प्रदर्शनमा उत्रिएका आन्दोलनरत पक्षले गृहमन्त्री रमेश लेखकको राजीनामा समेत माग गरेका छन् ।

सरकारसँगको वार्ताका लागि ‘नो केबलकार समूह’का तीन सर्त !

कोशी — ‘नो केबलकार समूह’को दोस्रो दिनको आन्दोलन चलिरहँदा उक्त समुहले सरकारसँगको वार्ताका लागि तीन प्रस्ताव अघि सारेका छन् ।आन्दोलनको दोस्रो दिन पनि मेची राजमार्ग र तमोर कोरिडोर क्षेत्रको बन्द कायमै छ।

कोशी प्रदेश सरकारले गठन गरेको राजनीतिक तथा शान्ति वार्ता समितिले औपचारिक वार्ताको लागि आव्हान गरेपछि नो केबलकार समुहका कार्यकर्ताले सरकारसंग वार्ता गर्नका लागि केबलकार निर्माणको काम रोकिनु पर्ने, सशस्त्र प्रहरीको टोली काफ्लेपाटी क्षेत्रबाट फर्काइनु पर्ने र पक्राउ परेका आफ्ना तीन कार्यकर्ता बिना सर्त रिहा हुनुपर्ने माग राखेका छन्।

यता, किरात याक्थुम चुम्लुङका केन्द्रीय अध्यक्ष प्रेम एक्तेनले केबलकार निर्माण प्रक्रिया संघीय सरकारले गरेको निर्णय भएकोले प्रदेश सरकारसँग वार्ता गर्नुको खासै औचित्य नहुने पनि बताएका छन् ।

गृहमन्त्री रमेश लेखकले पनि मंगलबार ताप्लेजुङ, इलाम र सङ्खुवासभाका सांसदसँग उक्त विषयमा छलफल गरेका थिए । छलफलमा सहभागी प्रतिनिधिसभाका सांसद योगेश भट्टराईका अनुसार आवश्यक परे संघले पनि वार्ता गर्ने मनस्थिति बनाएको तर केबलकार निर्माणले ताप्लेजुङवासीको रोजगारी, आर्थिक उपार्जन, स्थानीय उत्पादनको बजारीकरण, व्यावसायिकता विकास हुने र समग्रतामा ताप्लेजुङको समृद्धिमा सहयोग पुग्ने भन्दै बाहिर प्रचार गरिए जस्तो नकारात्मक हल्लामा कुनै सत्यता नभएको पनि उनले बताएका छन्।

प्रदेशको वार्ता समितिमा आर्थिक मामिला तथा योजनामन्त्री रामबहादुर मगरको संयोजकत्वमा भौतिक पूर्वाधार विकास तथा स्वास्थ्यमन्त्री भूपेन्द्र राई सदस्य, आन्तरिक मामिला तथा कानुनमन्त्री रेवती रमण भण्डारी सदस्य र निमित्त प्रदेश सचिव कमल बहादुर थापा सदस्य सचिव रहेका छन् ।

गत माघ १२ गते पाथीभरा क्षेत्रको काफ्लेपाटीमा नो केबलकार समूह र प्रहरीबीच झडप भएको थियो । झडपमा प्रहरीको गोलि लागेर तिन जना घाइते भएका थिए भने, काठमाडौँ ल्याएर उपचार गराइरहेका तिन जनाको उपचार खर्च पनि सरकारले बेहोर्ने जनाएको छ। उक्त झडपमा २१ प्रहरी र पाँच जना नागरिक घाइते भएको समेत बताइएको छ।