नेप्सेले अन्तिम १५ मिनेटको भारित औसत गणना विधि हटायो

काठमाडौं – नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) ले अन्तिम १५ मिनेटको भारित औसत मूल्य गणना प्रणाली हटाएको छ। नेप्सेका प्रवक्ता मुराहरि पराजुलीका अनुसार यो विधि पर्सिदेखि पूर्ण रुपमा लागू हुनेछ।

गत चैत ७ गतेदेखि लागू गरिएको उक्त प्रणालीले बजारलाई कृत्रिम रूपमा तल झार्ने गरेको भन्दै लगानीकर्ताले लगातार विरोध गर्दै आएका थिए। यस अन्तर्गत २:४५ बजेदेखि ३ बजेसम्म भएका सबै कारोबारको भारित औसत मूल्यका आधारमा सूचक गणना हुँदै आएको थियो।

तर, यस प्रणालीले प्राविधिक त्रुटि निम्त्याएको भन्दै आलोचना भइरहेको थियो। नेप्सेको प्रविधि अटोमेटेड र स्तरीय नहुँदा ब्रोकरहरूले पनि यसलाई हटाउन माग गरेका थिए।

नेप्सेमा लगातार तेस्रो नकारात्मक सर्किट ब्रेक:कारोबार बन्द

काठमाडौं- नेप्से परिसूचक कारोबारको पहिलो घण्टामै दोस्रो पटक सर्किट ब्रेक लागेको छ । बजार खुलेको दुई मिनेटमा १०७.०४ अंकले घटेर २० मिनेटका लागि बन्द भएको थियो ।


त्यसपछि खुलेको बजार एक मिनेटमै १३३.६१ अंकले घटेर ४० मिनेटका लागि बन्द भयो । दोस्रो सर्किट ब्रेक लाग्दा नेप्से परिसूचक घटेर २५३८.६३ विन्दुमा पुगेको थियो ।

त्यसपछि पुनः खुलेको बजार ६ प्रतिशतले घटेर तेस्रो सर्किट लागेको हो । यस अवधिमा नेप्से १६०.३३ अंकले घटेर २ हजार ५११ दशमलव ९१ विन्दुमा झरेको छ । यस अवधिमा नेप्सेमा ७२ करोड ८७ लाखको कारोबार भएको छ । जसमा २१७ कम्पनी घटेका छन् भने ९ कम्पनीको शेयरमूल्य बढेको छ ।

नेप्से परिसूचक अघिल्लो कारोबार दिन अर्थात् भदौ २३ गते ३५.९९ अंक घटेर २६७२.२५ विन्दुमा बन्द भएको थियो।

नयाँ स्टकको लाइसेन्स रोक्न धितोपत्र बोर्डलाई अर्थ समितिको निर्देशन

काठमाडौँ – सरकारी स्वामित्वमा रहेको नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से)को पुनर्संरचना नगरी नयाँ स्टक एक्सचेन्जको लाइसेन्स अगाडि नबढाउन संसदीय समितिले नेपाल धितोपत्र बोर्डलाई निर्देशन दिएको छ।

अध्यक्ष सन्तोषनारायण श्रेष्ठलाई बोलाएर बिहीबार छलफल गरेको अर्थसमितिले उक्त निर्देशन दिएको हो।

समितिको बैठकले सुरुमा नेप्से निजीकरण अर्थात् पुनर्संरचनालाई प्राथमिकता दिनुपर्ने निष्कर्ष निकालेको नेपाली कांग्रेसका सांसद तथा संसदको अर्थ समितिका सभापति सन्तोष चालिसेले जानकारी दिए।

सभापति चालिसेका अनुसार तत्काललाई नयाँ स्टक एक्सचेन्जको अनुमति प्रक्रिया अगाडि नबढाउन निर्देशन दिइएको छ।‘पहिला नेप्सेको सेयरलाई पुनर्संरचना गरेर निजीकरण गर्ने, नेप्सेको पुनर्संरचना नगरी हाललाई नयाँ स्टक एक्सचेन्ज चाहिँदैन भन्ने धारणासहित लाइसेन्स नदिन निर्देशन दिएको उनले बताएका छन्।

नयाँ स्टक एक्सचेन्जको प्रतिस्पर्धामा हिमालयन स्टक एक्सचेन्ज, अन्नपूर्ण स्टक एक्सचेन्ज र नेशनल स्टक एक्सचेन्ज छन्।

कस्तो हुन्छ नयाँ स्टक एक्स्चेन्ज ?

काठमाडौँ- नेपाल धितोपत्र बोर्डले नयाँ स्टक एक्स्चेन्जका लागि प्रक्रिया अगाडी बढाउने भएको छ। नयाँ स्टक एक्स्चेन्जका लागि प्रक्रिया अगाडी बढाउन पौष ५ गते बसेको मन्त्रिपरिषदको बैठकको निर्णय धितोत्रप बोर्डमा पुगेपछि बोर्डले लाइसेन्सको प्रक्रिया अगाडि बढाउने भएको छ। यधपी बोर्डले कुनै पनि नयाँ आवेदन नखुलाउने तर यसअघि आवेदन दिएका कम्पनीमध्ये एउटालाई लाइसेन्स दिने तयारी गरेको छ ।

नयाँ स्टक एक्स्चेन्जको चुक्ता पूँजी कम्तीमा ३ अर्ब बराबर हुनेछ । धितोपत्र बजार सञ्चालन नियमावलीमै स्टक एक्स्चेन्ज सञ्चालनका व्यवस्था समेटिएका छन् ।

नयाँ स्टक एक्स्चेन्जको चुक्ता पूँजी ३ अर्ब भए पनि हालको नेपाल स्टक एक्स्चेन्जलाई तत्कालका लागि यो बराबर पूँजी अनिवार्य गरिएको छैन ।

नयाँ स्टक एक्स्चेन्जको ३ अर्ब चुक्ता पूँजीमध्ये कम्तीमा ३० प्रतिशत सेयर सर्वसाधारणलाई निष्कासन गर्नुपर्ने छ । त्यस्तै कारोबार सञ्चालन भएको दुई वर्षभित्र सर्वसाधारणलाई कम्तीमा ३० प्रतिशत सेयर जारी गर्नुपर्ने छ ।

कुनै कम्पनी वा संगठित संस्थाको सञ्चालक वा सेयरधनी र नजिकको नातेदार रहेका कम्पनीले नयाँ स्टकको कुल सेयर पूँजीमा १५ प्रतिशतभन्दा बढी सेयर लिन नपाउने व्यवस्था नियमावलीमा गरिएको छ ।

नयाँ स्टक एक्स्चेन्जले ल्याउने कारोबार प्रणाली र सम्बन्धित प्रविधि खरिद वा जडान गर्दा नेपाल बाहेक अन्य देशमा न्यूनतम १० वर्षदेखि सञ्चालनमा रहेको, कम्तीमा तीन स्टक मार्केटले प्रयोग गरेको प्रणाली र प्रविधि हुनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ ।

त्यस्तै नयाँ स्टकले अन्तर्राष्ट्रियस्तरको ख्यातिप्राप्त स्टकसँग कारोबार प्रणाली तथा सूचना प्रविधिका सम्बन्धमा आवश्यक सहकार्य गर्न र प्राविधिक सहयोग लिन सक्छ । तर, सरकारको सहमतिविना कारोबार प्रणालीको सर्भर, डाटा होस्टिङ विदेशमा राख्न नपाइने व्यवस्था गरिएको छ ।

धितोपत्र बोर्डले नयाँ स्टक एक्सचेन्जलाई लाइसेन्स दिने

काठमाडौं – सरकारले विवादका बीच नयाँ स्टक एक्सचेन्ज खोल्ने निर्णय गरेको छ ।

बिहीबार बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकले नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन)लाई नयाँ स्टक एक्सचेन्ज बजारका लागि लाइसेन्स दिन स्वीकृति दिएको हो । सरकारको यो निर्णयसँगै नेपालले छिट्टै सेयर कारोबारको दोस्रो प्लेटफर्म पाउने भएको छ ।

सेबोनले सेप्टेम्बर १८, २०२२ मा नयाँ स्टक एक्सचेन्ज जारी गर्ने घोषणा गरेपछि नयाँ स्टक कारोबार खोल्ने विषय विवादमा परेको थियो । तत्कालिन सरकारले सत्तारुढ दलसँग घनिष्ट सम्बन्ध रहेका उम्मेदवारलाई लाइसेन्स दिन चासो देखाएपछि विवाद चुलिएको थियो । सेबोनको निर्णयविरुद्ध सर्वोच्च अदालतमा मुद्दा परेपछि उक्त प्रक्रिया रोकिएको थियो। त्यसपछि,सन् २०२३ जनवरीमा सरकारले नेपाल राष्ट्र बैंकका पूर्व डेपुटी गभर्नर चिन्तामणि शिवाकोटीको संयोजकत्वमा देशको दोस्रो बजारमा दोस्रो स्टक एक्सचेन्जको औचित्य अध्ययन गर्न समिति गठन गरेको थियो । समितिले सरकारलाई नयाँ स्टक एक्सचेन्ज स्थापना गर्ने विकल्प खुला राख्नुका साथै नेप्सेको पुनर्संरचना गर्न सुझाव दिएको थियो ।

नयाँ स्टक एक्सचेन्ज खोल्दा दोस्रो बजारलाई थप प्रतिस्पर्धी, प्रभावकारी, लगानीकर्तामैत्री र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको प्रविधिसँग मिल्दो बनाएर धितोपत्रमा लगानी गर्ने लगानीकर्ताको हित संरक्षण हुने समेत समितिले जनाएको छ । यसले देशको स्टक एक्सचेन्जमा विदेशी रणनीतिक साझेदारहरू समावेश गर्ने सम्भावनालाई पनि सिफारिस गरेको छ।

हाल आएर संसदीय अर्थ समितिले नयाँ स्टक एक्सचेन्ज खोल्ने प्रक्रिया अगाडि बढाउन सरकारलाई हरियो संकेत दिएपछि सरकारले नयाँ स्टक एक्सचेन्ज खोल्ने प्रयासलाई तीव्रता दिएको छ ।

सन् १९९४, १३ जनवरीमा आफ्नो दोस्रो बजार सञ्चालन सुरु गरेको नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) एक फ्रन्टलाइन नियामकको रूपमा काम गर्दै आएको छ। नेप्सेले नोभेम्बर ६ , २०१८ मा अनलाइन प्रणाली मार्फत सेयर कारोबारलाई स्तरोन्नति गरेको थियो ।

बुलिश ट्रेण्डमा नेपालको सेयर मार्केट

काठमाडौं – विगत केही महिना यता निरन्तर उकालो चढ्दै गरेको नेपालको सेयर मार्केटमा बुधबार तीन वर्ष यताकै उच्च कारोबार भएको छ।

साताको चौंथो कारोबारको दिन, बुधबार कुल २१ अर्ब ९१ करोड १५ लाख रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ । बुधबार सेयर बजारको परिसूचक नेप्से ६४.२५ अंक बढेको छ । सो अंकको वृद्धिपछि नेप्से परिसूचक २७६०.९० अंकमा कायम भएको छ ।
कुल ३३२ स्क्रिप्सको ५ करोड ९ लाख ६७ हजार ९५१ कित्ता सेयर २१ अर्ब ९१ करोड १५ लाख ३ हजार १६१ रुपैयाँमा खरिद बिक्री भएको छ।

नेप्सेमा १९१ कम्पनीको मूल्य बढ्दा ४४ कम्पनीको मूल्य घटेको छ भने ७ को स्थिर रहेको छ । बुधबार १४ कम्पनीको मूल्य १० प्रतिशतले वृद्धी हुँदा लगभग सबै क्षेत्रका सूचक बढेका छन् । बैंकिङ १, विकास बैंक ३.२, फाइनान्स ८, होटल तथा पर्यटन २.९, हाइड्रोपावर २.१, लगानी ६.८, जीवन बीमा २.१, उत्पादन १.८, माइक्रोफाइनान्स ०.६३, निर्जीवन बीमा १.८७, अन्य ३.९ तथा ब्यापार समूह २.७ प्रतिशतले बढेको छ ।

नयाँ स्टक एक्सचेन्ज अध्ययन गर्न तीन सदस्यीय समिति गठन

काठमाडौं – सरकारले नयाँ स्टक एक्सचेन्ज अध्ययन गर्न तीन सदस्यीय समिति गठन गरेको छ । मंगलबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले नेपाल राष्ट्र बैंकका पूर्व डेपुटी गभर्नर चिन्तामणि शिवाकोटीको संयोजकत्वमा अध्ययन समिति गठन गरेको हो ।

धितोपत्र बजार सञ्चालन गर्ने संगठित क्षेत्रबारे अध्ययन गर्न नेपाल राष्ट्र बैंकका पूर्व डेपुटी गभर्नर शिवाकोटीको अध्यक्षतामा तीन सदस्यीय अध्ययन समिति गठन गरिएको सरकारका प्रवक्ता एवं सञ्चार तथा सूचनामन्त्री रेखा शर्माले जानकारी दिएकी छन् ।

समितिले ४५ दिनभित्र सरकारलाई सिफारिस बुझाउनुपर्नेछ ।नयाँ स्टक एक्सचेन्जलाई लाइसेन्स दिने प्रस्ताव मन्त्रिपरिषदमा पुगेपछि सरकारले अध्ययन गर्न अध्ययन समिति गठन गरेको छ । धितोपत्र बोर्डले नयाँ स्टक एक्सचेन्जका लागि आवेदन स्वीकार गरिसकेको छ ।

नयाँ स्टक एक्सचेन्जका लागि तीनवटा निवेदन परेका छन् । हिमालयन स्टक एक्सचेन्ज, नेशनल स्टक एक्सचेन्ज र अन्नपूर्ण एक्सचेन्जले नयाँ स्टक एक्सचेन्जका लागि आवेदन दिएका छन् ।

जेठदेखि पुँजीबजार शुक्रबार पनि खुल्ला रहने

सरकारले आइतबार सार्वजनिक बिदाको घोषणा गरेपछि जेठदेखि पुँजी बजार शुक्रबार खुल्ने भएको छ ।

पूँजी बजार यसअघि शुक्रबार र शनिबार बन्द हुने भएपनि अब शनिबार र आइतबार बन्द हुने भएको छ तर पहिलेको जस्तै पाँच दिन मात्र बजार खुल्ला रहने बोर्डले जनाएको छ।

त्यस्तै बोर्डका अध्यक्ष हमालका अनुसार वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीले आगामी आर्थिक वर्षदेखि साधारण शेयर आईपीओ भर्न पाउनेछन् र उनीहरुका लागि निश्चित कोटा छुट्याइने हमालले जानकारी दिनुभएको छ ।

बोर्डका अध्यक्ष रमेश हमालले सरकारले कार्यदल बनाएर तयार पारेको प्रतिवेदन मन्त्रिपरिषद्बाट पारित भएपछि मात्र यी सबै कुरा कार्यान्वयनमा आउने बताउनुभएको छ ।