भारतसँगको सीमा विवाद समाधान गर्न राजनीतिक सहमति आवश्यक : परराष्ट्रमन्त्री साउद

काठमाडौं – परराष्ट्रमन्त्री एनपी साउदले नेपाल–भारत सीमा विवाद राजनीतिक सहमतिका आधारमा समाधान गर्नुपर्ने बताएका छन् ।

भारतको ७५औँ गणतन्त्र दिवसका अवसरमा सोमबार काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा बोल्दै उनले सीमा समस्या समाधानका लागि बनेको प्रशासनिक संयन्त्रले प्राविधिक काम सकेपछि राजनीतिक समाधान खोज्नुपर्ने बताए ।

‘सीमा समस्या समाधान गर्दा राजनीतिक रूपमा सहमति हुनुपर्छ, हामीसँग प्रशासनिक रूपमा पनि संयन्त्र छ, त्यो संयन्त्र सक्रिय हुनुपर्छ, सक्रिय भएपछि दुवै छिमेकीले तथ्यका आधारमा कूटनीतिक तवरले यो समस्या समाधान गर्नुपर्छ, उनले भने।

भारतीय विदेशमन्त्री एस जयशंकरको नेपाल भ्रमणका क्रममा दुवै देशका प्रतिनिधिले वार्ता र छलफलबाट सीमा समस्या समाधान गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको पनि परराष्ट्रमन्त्री साउदले जानकारी दिए ।

युवा संघले जलायो अखण्ड भारतको नक्सा

भारतीय संसदमा अखण्ड भारतको नक्सा राखेको विरोधमा नेकपा एमाले निकट युवा संगठन राष्ट्रिय युवा संघले अखण्ड भारतको नक्सा जलाएको छ।

नक्सामा नेपाली भूभाग राखेको भन्दै एमालेको भातृ संगठन युवासंघले काठमाडौंको नयाँ बानेश्वरमा राँके जुलुससहित प्रदर्शन गरेर अखण्ड भारतको नक्सा जलाएको हो ।

yuwa sangha nepal protest 3

उनीहरुले ‘सरी मोदी ब्रो, प्रचण्ड र रामचन्द्रलाई लैजाऊ, लुम्बीनी र कपिलवस्तु कदापि दिन सकिन्न’, ‘जा जा प्रचण्ड जा, देश बेचेर खा’ र ‘सीमाना पारी पाहुनाको लस्कर, शितल निवासमा नागरिकता तस्कर’ लगायतका नारासहित अखण्ड भारतको नक्सा जलाएका हुन् ।

yuwa sangha nepal protest 2

निर्वाचनको ७२ घण्टा अगाडि नेपाल–भारत सीमा नाका बन्द गरिने


स्थानीय तहको निर्वाचन हुनुभन्दा ७२ घण्टाअघि सीमा नाका बन्द गर्ने निर्णय भएको छ ।नेपाल र भारतका सुरक्षा अधिकारीहरुबीच भएको समन्वय बैठकले यस्तो निर्णय गरेको हो ।

सो अवधिमा मानिसहरुको आवतजावत पनि पूर्ण रुपमा बन्द हुनेछ । निर्वाचनलाई लक्षित गरी सीमा नाकामा नेपाली र भारतीय सुरक्षाकर्मीको संयुक्त गस्ती पनि रहनेछ ।

बैठकमा नेपालका तीन जिल्ला र भारतका दुई जिल्लाका सुरक्षा अधिकारीहरुले निर्वाचनको सुरक्षाका विषयमा छलफल गर्नुका साथै कार्ययोजना समेत तयार पारेका थिए । निर्वाचनलाई लक्षित गरी दुई देशका सुरक्षा अधिकारीले सीमा नाकालाई व्यवस्थित र मर्यादित बनाउने निर्णय गरेका छन् ।

त्यसैगरी सीमा क्षेत्रमा मदिरा बिक्री वितरणमा पनि रोक लगाइनेछ ।
सीमामा सुरक्षा चौकी स्थापना, तत्काल सूचना आदानप्रदान, लागुऔषध, मानव तस्करी तथा अवैध हातहतियारको तस्करी नियन्त्रण, अवैध मुद्राको व्यापार, सीमा क्षेत्रमा सचेतना कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने र सीमा निगरानी बढाउने लगायतको निर्णय भएको छ ।

अर्कोतर्फ भारतीय सुरक्षा अधिकारीले आचारसंहिता लागू गराउन भारततर्फ रहेका फ्लेक्स मेसिन र छापाखानामा आचारसंहिता विपरित छपाइको काम हुन नदिने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन् ।

भारतले सीमा नाका मर्मत र व्यवस्थापन गर्न पनि सहमति जनाएको छ । सन् २००६ मा नेपाल र भारतको संयुक्त प्राविधिक सीमा समितिबीच संयुक्त सम्झौता भएको थियो ।उक्त सम्झौतामा बिजोर नम्बरको पिल्लर नेपालले र जोर नम्बरको पिल्लर भारतले मर्मत गर्ने सहमति भएको थियो ।

भारतले बारम्बार भूमि अतिक्रमण गर्दा पनि सरकार किन मौन ?

नेपालको दार्चुला र भारतको धार्चुलालाई छुट्याउने महाकाली नदीको धारा बदलेर भारतीय स्काभेटर नेपाल आइपुगेको छ । दार्चुलाको सदरमुकाम कलोनामा रहेको महाकाली नगरपालिका–१ को खोलाको नेपाली तर्फ भारतीय स्काभेटर आएको हो ।

सीमावर्ती महाकाली नदीमा तटबन्ध निर्माणलाई तीव्रता दिएको भारतले शनिबार र आइतबार बिहान एकतर्फी रुपमा महाकाली नदीमा नेपाल प्रवेश गरेको छ । भारतीय स्काभेटर महाकाली नदीको धारा बदलेर नेपालको किनारमा पुगेको छ ।

शनिबार र आइतबार बिहान महाकाली नदी किनारको नेपाली तर्फबाट ढुङ्गा तटबन्धको भारततर्फ सारिएको छ ।भारतीय स्काभेटरले नेपालतर्फबाट महाकाली नदीको ढुङ्गा बोकेर खोलालाई अहिले कलोना गाउँतर्फ मोडेको छ, जसले गर्दा कलोना बस्ति पूर्ण खतरामा परेको छ ।

नेपालको तर्फबाट सशस्त्र प्रहरी बल सिमानामा पुगेपछि भने भारतीय स्काभेटर आफ्नै भूमिमा फर्किए पनि चालु बर्षाको समयमा कलोन गाउँमा बाढी आउने सम्भावना भने बढेको छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय सन्धि–सम्झौताअनुसार कुनै पनि देशले सीमावर्ती नदीको बहावलाई असर गर्ने गरी एकअर्काको सहमतिविना भौतिक पूर्वाधार निर्माण गर्न पाइँदैन । तर, अन्तर्राष्ट्रिय कानुन र आपसी सहमतिविना भारतले महाकाली नदीको प्रवाह नेपालतर्फ मोड्न एकलौटि रुपमा तटबन्ध निर्माण गरेको भन्दै स्थानीयले विरोध गरेका छन् ।

तर भारतले बारम्बार यसरी नेपाली भूमि अतिक्रमण गर्दा र एकलौटि रुपमा सिमा नदिमा बाध निर्माण गर्दा पनि नेपाल सरकारले यो समस्या समाधान गर्न कुनै पनि चासो देखाएको छैन ।

तस्विर : अनिल जोसी