पूर्व फ्रान्सेली उपनिवेशहरू द्वारा नयाँ सैन्य गठबन्धनको सुरुवात

पूर्व फ्रान्सेली उपनिवेश राज्यहरु माली,बुर्किनाफासो र नाइजरले नयाँ सैन्य गठबन्धनको सुरुवात गरेका छन्।

तीन अफ्रिकी राज्यहरूका सैन्य सरकारहरू, जसले हालैका वर्षहरूमा आफ्ना पश्चिमी-समर्थित नेताहरूलाई पदच्युत गरे, तिनीहरूको सार्वभौमसत्तामा कुनै बाह्य आक्रमण वा आन्तरिक खतराको अवस्थामा व्यक्तिगत वा सामूहिक रूपमा एकअर्कालाई सहयोग गर्न सहमत भएका छन्।

मालीका अन्तरिम राष्ट्रपति, असिमी गोइटाले बुर्किना फासो र नाइजरका नेताहरूसँग सामूहिक रक्षा र पारस्परिक सहायताको ढाँचा स्थापना गर्ने उद्देश्यका साथ ति अफ्रिकी राष्ट्रहरु र तिनको सार्वभौमसत्ता र क्षेत्रीय अखण्डतामा कुनै पनि आक्रमणलाई अन्य अफ्रिकी राष्ट्रहरु विरुद्धको आक्रमण मानिने र संयुक्त रुपमा त्यसको कडा प्रतिकार गर्नेगरि सम्झौता पत्रमा हस्ताक्षर गरेका छन्।

मालीका रक्षामन्त्री अब्दुलाये डिओपले पनि यो नयाँ गठबन्धन तीन देशबीचको सैन्य र आर्थिक प्रयासको संयोजन हुने बताएका छन्।

अफ्रिकी आर्थिक समुदाय ईकोवासले नाइजरका अपदस्थ राष्ट्रपति मोहम्मद बाजुमलाई पुनर्स्थापित गर्न नाइजरमा सैन्य कारवाही गर्ने धम्की दिएपछि माली र बुर्किना फासोले यसअघि पनि नाइजरमा हुने कुनै पनि आक्रमण उनीहरूको विरुद्ध “युद्धको घोषणा” हुनेछ भनेर चेतावनी समेत दिएको थियो।

नाइजरमा हस्तक्षेपको अर्थ युद्धको घोषणा हो

सोमबार पहिलो पटक संयुक्त विज्ञप्तिमा, माली र बुर्किना फासोका सैन्य सरकारहरूले पश्चिम र अन्य अफ्रिकी राज्यहरूलाई छिमेकी नाइजरमा हस्तक्षेप नगर्न चेतावनी दिएका छन् । बामाको र ओआगाडोउगुले यस्तो कुनै पनि कदमलाई आफ्नै देशमा आक्रमणको रूपमा लिनेछन्, उनीहरूले भने।

“नाइजरको बिरूद्ध कुनै पनि सैन्य हस्तक्षेप बुर्किना फासो र माली विरुद्ध युद्धको घोषणाको बराबर हुनेछ,” संयुक्त विज्ञप्तिमा उल्लेख गरिएको छ।यस्तो हस्तक्षेपको अवस्थामा, दुई देशहरूले पश्चिम अफ्रिकी राज्यहरूको आर्थिक समुदाय बाट बाहिरिनेछन् र “सशस्त्र सेना र नाइजरका जनताको समर्थनमा आत्मरक्षा उपायहरू अपनाउनेछन्,” विज्ञप्तिमा भनिएको छ।

नाइजरको बिरूद्ध सैन्य हस्तक्षेपले “पूरै क्षेत्रलाई अस्थिर बनाउन सक्छ, जस्तै लिबियामा एकतर्फी नाटो हस्तक्षेप थियो, जुन साहेल र पश्चिम अफ्रिकामा आतंकवादको विस्तारको मूल थियो,” दुई सरकारहरूले भने।

फाइनान्सियल टाइम्सका अनुसार फ्रान्सको हाल नाइजरमा १३०० सेना र ड्रोन बेस छ, जबकि अमेरिकाको ११०० सेना र दुई ड्रोन बेसहरू छन्।

नाइजेरियाका सैनिकहरूले जनरल अब्दुरहमाने त्चियानीको नेतृत्वमा गत बुधबार राष्ट्रपति मोहम्मद बाजुमलाई अपदस्थ गरेका थिए। अफ्रिकी युनियनले शुक्रबार कूको निन्दा गर्दै नियामीमा जन्टालाई खडा हुन वा “दण्डात्मक उपायहरू” सामना गर्न १५ दिनको समय दिएको थियो।

दुई पूर्व फ्रान्सेली उपनिवेशका सैन्य सरकारहरूले पेरिससँग आफ्नो सम्बन्ध तोड्न र रूसी सहयोगमा आफ्नो राज्यको पुनर्निर्माण गर्न खोजेका छन्।यधपी, मस्कोले नाइजरमा भएको विद्रोहलाई “संवैधानिक विरोधी कार्य” भनी निन्दा गरेको छ, र रूसी विदेश मन्त्रालयले सबै पक्षहरूलाई बल प्रयोग नगर्न आग्रह गरेको छ।

आइतवार, जनरल चियानीको सरकारले फ्रान्समा युरेनियम र सुनको निर्यात निलम्बन गर्ने घोषणा समेत गरेको छ।

उनीहरुले,हामीसँग युरेनियम, हीरा, सुन, तेल छ र हामी दास जस्तै बाँचिरहेका छौं? हामीलाई सुरक्षित राख्न फ्रान्सेलीहरूको आवश्यकता पर्दैन भनि अफ्रिकी महादेशमा पश्चिमी उपनिवेशको विरोध गरेका छन्

नाइजर युरेनियमको विश्वको सातौं ठूलो उत्पादक हो, जसले विश्वव्यापी उत्पादनको ४% योगदान गर्दछजबकि हालसम्म फ्रान्सेली कम्पनीले देशको उत्पादनको लगभग दुई तिहाई नियन्त्रण गर्दछ।