आर्थिक वर्षको पहिलो महिनामा शोधनान्तर घाटा २२ अर्ब ६३ करोड

आर्थिक वर्ष २०७९/८० को पहिलो महिनामा मुलुकको शोधनान्तर स्थित २२ अर्ब ६३ करोडले घाटामा गएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।

अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा शोधनान्तर स्थिति रु.३८ अर्ब ७५ करोडले घाटामा रहेको थियो । अमेरिकी डलरमा अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा ३२ करोड ५५ लाखले घाटामा रहेको शोधनान्तर स्थिति समीक्षा अवधिमा १७ करोड ७७ लाखले घाटामा रहेको छ ।

समीक्षा अवधिमा चालु खाता रु.१६ अर्ब २६ करोडले घाटामा रहेको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा चालु खाता रु.४७ अर्ब २९ करोडले घाटामा रहेको थियो । अमेरिकी डलरमा अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा ३९ करोड ७४ लाखले घाटामा रहेको चालु खाता समीक्षा अवधिमा १२ करोड ७७ लाखले घाटामा रहेको छ ।

nepal rastra bank

घट्दो क्रममा विदेशी मुद्रा सञ्चिती:
२०७९ असार मसान्तमा रु.१२१५ अर्ब ८० करोड बराबर रहेको कुल विदेशी विनिमय सञ्चिति १.५ प्रतिशतले कमी आई २०७९ साउन मसान्तमा रु.११९७ अर्ब ८५ करोड कायम भएको छ । अमेरिकी डलरमा यस्तो सञ्चिति २०७९ असार मसान्तमा ९ अर्ब ५४ करोड रहेकोमा २०७९ साउन मसान्तमा १.२ प्रतिशतले कमी आई ९ अर्ब ४२ करोड कायम भएको छ ।

foreign reserve

कुल विदेशी विनिमय सञ्चितिमध्ये नेपाल राष्ट्र बैंकमा रहेको सञ्चिति २०७९ असार मसान्तमा रु.१०५६ अर्ब ३९ करोड रहेकोमा २०७९ साउन मसान्तमा ०.७ प्रतिशतले कमी आई रु.१०४९ अर्ब ११ करोड कायम भएको छ । बैंक तथा वित्तीय संस्था (नेपाल राष्ट्र बैंकबाहेक) सँग रहेको विदेशी विनिमय सञ्चिति २०७९ असार मसान्तमा रु.१५९ अर्ब ४१ करोड रहेकोमा २०७९ साउन मसान्तमा ६.७ प्रतिशतले कमी आई रु.१४८ अर्ब ७४ करोड कायम भएको छ । आर्थिक वर्ष २०७९/८० को पहिलो महिनाको आयातलाई आधार मान्दा बैकिङ्ग क्षेत्रसँग रहेको विदेशी विनिमय सञ्चिति ९.४ महिनाको वस्तु आयात र ८.० महिनाको वस्तु तथा सेवा आयात धान्न पर्याप्त रहने देखिन्छ ।

एक महिनाको मूल्य वृद्धि ८.२६ प्रतिशत
आर्थिक वर्ष २०७९/८० को पहिलो महिनामा वार्षिक बिन्दुगत उपभोक्ता मुद्रास्फीति ८.२६ प्रतिशत रहेको छ । अघिल्लो वर्षको सोही महिनामा यस्तो मुद्रास्फीति ४.३५ प्रतिशत रहेको थियो । समीक्षा महिनामा खाद्य तथा पेय पदार्थ समूहको मुद्रास्फीति ७.११ प्रतिशत र गैर-खाद्य तथा सेवा समूहको मुद्रास्फीति ९.१८ प्रतिशत रहेको छ ।

mulya briddhi

२०७८ साउन महिनाको तुलनामा २०७९ साउन महिनामा खाद्य तथा पेय पदार्थ समूह अन्तर्गत घ्यू तथा तेल, फलफूल, रेष्टुरेण्ट तथा होटल, मदिराजन्य पेय पदार्थ र दुग्ध पदार्थ तथा अण्डा उपसमूहको मूल्यवृद्धि क्रमशः १९.५८ प्रतिशत, १८.७९ प्रतिशत, ११.८४ प्रतिशत, १०.२४ प्रतिशत र १०.१९ प्रतिशत रहेको छ । साथै, गैर-खाद्य तथा सेवा समूह अन्तर्गत यातायात, स्वास्थ्य, फर्निसिङ्ग तथा घरायसी उपकरणहरु, शिक्षा र घरायसी उपयोगका वस्तुहरु उपसमूहको मुद्रास्फीति क्रमशः २३.८८ प्रतिशत, १०.५४ प्रतिशत, ९.०४ प्रतिशत, ८.११ प्रतिशत र ७.८६ प्रतिशत रहेको छ ।

१५० सीसीमाथिका मोटरसाईकल र ३०० डलरमाथिका मोबाइल आयातमा प्रतिबन्ध

वैदेशिक मुद्रा सञ्चितिमा चाप परेको भन्दै सरकारले भदौ १४ गते सम्मको लागि १५० सीसीमाथिका मोटरसाइकल र ३०० अमेरिकी डलर भन्दा बढी मूल्यका मोबाइल आयातमा प्रतिबन्ध लगाएको छ।

यस अघि सरकारले राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गर्दै बैशाखमा २५० सीसीभन्दा माथिका मोटरसाइकल र ६०० अमेरिकी डलरभन्दा बढी मूल्य भएका मोबाइल सेटको आयातमा प्रतिबन्ध लगाएको थियो।

राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार २०७९ साउन १ गतेभन्दा अगाडी बैंकिङ माध्यमबाट आयातको प्रकिया सम्पन्न भैसकेकाको हकमा भने अहिलेको व्यवस्था लागु नहुने बताएको छ।वैदेशिक मुद्रा सञ्चितिमा कमि आएपछि सरकारले विलाशिताका वस्तु आयातमा कडाई गर्दै आएको छ।

बैंकहरुले लेटर अफ क्रेडिट (एलसी) नखोल्ने

नेपाल राष्ट्र बैंकले गत साता जारी गरेको निर्देशनबमोजिम देशका वाणिज्य बैंकहरूले अत्यावश्यक बाहेकका वस्तुको पैठारीका लागि लेटर अफ क्रेडिट (एलसी) नखोल्ने सहमति गरेका छन् ।

वाणिज्य बैंकहरुको छाता संगठन नेपाल बैंकर्स संघको आज बसेको बैठकले राष्ट्र बैंकको निर्देशन कार्यान्वयन गर्ने निर्णय गरेको हो । यो व्यवस्था लागू भएसँगै बैंकहरूले निजी सवारी साधन, चुरोट र मदिरा, ड्राईफ्रुट्स, फर्निचर, सजावटका सामान, सौन्दर्य प्रसाधन लगायतका सामान पैठारी गर्न एलसी खोल्ने छैनन् ।

विदेशी मुद्रा सञ्चिति घट्दै गएको भन्दै राष्ट्र बैंकले गत साता वाणिज्य बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत र प्रतिनिधिलाई बोलाएर अत्यावश्यक वस्तुबाहेकका सामानको एलसी नखोल्न निर्देशन दिएको थियो ।

नेपालले चालु आर्थिक वर्षको पहिलो सात महिनामा रु ७० अर्बको सवारी साधन तथा पार्टपुर्जा आयात गरेको राष्ट्र बैंकको तथ्यांकले देखाएको छ । मुलुकसँग ६ दशमलव ५ महिनाका लागि मात्र वस्तु तथा सेवा आयात गर्न पर्याप्त विदेशी मुद्रा सञ्चिति रहेको छ ।