वाशिङटन- अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अलास्कामा रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग भेट गरेपछि युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्की र युरोपेली नेताहरूसँग वाशिङटनमा बैठक गरेको यो हप्ताको उच्चस्तरीय कूटनीतिले युक्रेन युद्ध कसरी टुंग्याउने भन्ने विषयमा गहिरो मतभेद देखाएको छ।
अगस्ट १५ मा एंकोरेजस्थित अलास्कामा भएको शिखर बैठकलाई “रचनात्मक” भनिए पनि त्यसले कुनै युद्धविराम वा शान्ति सम्झौताको टुङ्गो लगाउन सकेन । पुटिनले रुसद्वारा नियन्त्रणमा रहेका क्षेत्रहरू आफ्नो अधिनस्थ रहनुपर्ने बताएका थिए र सो विषयमा ट्रम्प केही खुला देखिए पनि उनले कुनै वाचा भने गरेनन्। विश्लेषकहरूले यसलाई पुटिनका लागि प्रतीकात्मक जित भनेका छन्, किनकि उनलाई विशेष स्वागत गरिएको थियो, तर युरोपेली नेताहरूले यसले शान्ति प्रक्रिया अघि नबढाई मास्कोलाई वैधानिकता मात्र दिएको टिप्पणी गरे।
तीन दिनपछि ट्रम्प वाशिङटनमा भिन्न माहोलमा परे। ओभल अफिसमा जेलेन्स्की र बेलायती प्रधानमन्त्री कियर स्टार्मर, फ्रान्सका राष्ट्रपति इमानुएल माक्रोँ, जर्मनीका चान्सलर फ्रेडरिक मर्ज, इटालीकी प्रधानमन्त्री जर्जिया मेलोनी, तथा ईयू नेताहरू उर्सुला भोन डेर लायेन र मार्क रुट्टेसँग बस्दै उनले आफ्ना नीतिहरू स्पष्ट गर्नुपर्ने दबाब खेपे। जेलेन्स्कीले ट्रम्प र पुटिनसँग त्रिपक्षीय वार्ता गर्ने विचारलाई “राम्रै” भने तर शान्ति प्रक्रियाको आधार युद्धविराम नै हुनुपर्ने बताए। युरोपेली नेताहरूले पनि उनको धारणाको समर्थन गर्दै युक्रेनको सार्वभौमिकता र भौगोलिक अखण्डतामा सम्झौता गर्न नहुने चेतावनी दिए। तर ट्रम्पले भने युक्रेनलाई “उत्कृष्ट सुरक्षा र संरक्षण” बिना युद्धविराम पनि सुनिश्चित गर्न सकिने बताए, जसले बैठकको माहोललाई केहि असहज बनायो।
युक्रेनका लागि अलास्का वार्ताले एकातिर क्षेत्रीय सम्झौताका आशंका बढायो भने अर्कोतर्फ वाशिङटनले जेलेन्स्की र उनका सहयोगीलाई एकजुटता प्रदर्शन गर्ने र युक्रेनको सहमति बिना कुनै सम्झौता नहुने सन्देश दिने मौका दियो। युरोपका लागि यी दुई अलग -अलग बैठकले ट्रम्पको लेनदेनमुखी दृष्टिकोणप्रति सजिलै भर पर्न नसकिने देखाएको छ भने पुटिनका लागि अलास्का बैठकले ठोस उपलब्धि नल्याए पनि उनको अन्तर्राष्ट्रिय छवि बढाउन मद्दत गरेको देखिन्छ।
दुवै बैठक सकिएसँगै शान्तिको बाटो अझै अस्पष्ट छ। ट्रम्पले आफूलाई मुख्य मध्यस्थका रूपमा प्रस्तुत गरे पनि पुटिनप्रति उनको सौहार्दपूर्ण व्यवहार युरोपेली नेताहरूको कडा मागसँग स्पष्ट रूपमा विपरीत देखिएको छ । अमेरिकाले मास्कोसँगको पहुँचलाई कीभप्रति दृढ समर्थनसँग सन्तुलनमा राख्न सक्छ वा सक्दैन भन्ने कुराले यी वार्ताले शान्ति तर्फ कदम चाल्छन् कि अझै अनिश्चितता थप्छन् भन्ने निर्धारण गर्नेछ।
EN