वासिङ्टन । प्राविधिक गडबडीका कारण अमेरिकाभर लगाइएको राष्ट्रव्यापी हवाई उडान प्रतिबन्ध (ग्राउन्ड स्टप) फुकुवा गरिएको छ। अमेरिकी यातायात मन्त्री शन डफीले हवाई यातायात प्रणालीमा आएको प्राविधिक अवरोध हटेसँगै देशभरका विमानहरूलाई पुनः उडान सञ्चालन गर्न अनुमति दिइएको जानकारी दिएका छन्।
राष्ट्रव्यापी रूपमा उडान रोकिएपछि अमेरिकाका विभिन्न विमानस्थलमा हजारौँ यात्रु अलपत्र परेका थिए। उडान प्रतिबन्ध हटाइए पनि रोकिएका उडानहरूको चाप, यात्रुको व्यवस्थापन र उडान तालिकालाई सामान्य अवस्थामा फर्काउन अझै केही समय लाग्ने अमेरिकी अधिकारीहरूले बताएका छन्।
अमेरिकामा भएको उक्त हवाई उडान अवरोध सन् २००१ को सेप्टेम्बर ११ मा भएको आतंकवादी आक्रमणपछिकै सबैभन्दा ठूलो उडान व्यवधानमध्ये एक मानिएको छ। यस घटनाले अमेरिकी हवाई यातायात प्रणालीको सञ्चालन, सुरक्षा तथा प्राविधिक पूर्वाधारको विश्वसनीयतामाथि समेत चासो बढाएको छ।
प्राविधिक समस्या हटेसँगै उडान सञ्चालनको अनुमति
अमेरिकी यातायात मन्त्री शन डफीका अनुसार एयर ट्राफिक कन्ट्रोल प्रणालीमा आएको प्राविधिक समस्या समाधान भएपछि राष्ट्रव्यापी उडान प्रतिबन्ध हटाइएको हो।
उडान प्रतिबन्धका कारण देशभरका विमानस्थलमा विमानहरूको आवागमन प्रभावित भएको थियो। आन्तरिक तथा अन्तर्राष्ट्रिय उडानहरू रोकिँदा यात्रुहरू विमानस्थलमै लामो समयसम्म प्रतीक्षा गर्न बाध्य भएका थिए।
प्राविधिक अवरोध हटेपछि विमानहरूलाई पुनः उडान सञ्चालन गर्न अनुमति दिइएको भए पनि सबै उडान तत्काल नियमित अवस्थामा फर्किन नसकेको मन्त्री डफीले बताएका छन्।
उनका अनुसार उडानहरू पुनः सञ्चालनमा आए पनि उडान तालिकामा देखिएको अस्तव्यस्तता सामान्य अवस्थामा फर्काउन समय लाग्नेछ। रोकिएका उडानहरूको पुनः व्यवस्थापन, विमानहरूको आवागमन र यात्रुहरूको चापका कारण हवाई सेवा पूर्ण रूपमा नियमित हुन केही समय आवश्यक पर्नेछ।
एयर ट्राफिक कन्ट्रोलको सञ्चार प्रणालीमा समस्या
ह्वाइट हाउसका अधिकारीहरूका अनुसार एयर ट्राफिक कन्ट्रोलको सञ्चार प्रणालीमा आएको समस्याका कारण अमेरिकाभर हवाई उडान रोक्नुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको थियो।
हवाई यातायात प्रणालीमा एयर ट्राफिक कन्ट्रोलको भूमिका अत्यन्त महत्वपूर्ण हुन्छ। विमानहरूको सुरक्षित आवागमन, उडान अनुमति, विमानस्थलमा अवतरण तथा प्रस्थानको व्यवस्थापन र आकाशमा विमानहरूबीच सुरक्षित दूरी कायम गर्न उक्त प्रणालीले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दछ।
सञ्चार प्रणालीमा समस्या उत्पन्न भएपछि विमानहरूको सुरक्षित सञ्चालन सुनिश्चित गर्न उडान रोक्ने निर्णय गरिएको बताइएको छ।
संघीय उड्डयन प्रशासन (एफएए) ले प्राविधिक समस्याको अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै उडान सञ्चालनमा प्रतिबन्ध लगाएको थियो। उक्त प्रतिबन्धका कारण अमेरिकाभित्रका विभिन्न विमानस्थलका साथै अन्तर्राष्ट्रिय हवाई सेवासमेत प्रभावित भएका थिए।
युरोपबाट अमेरिका आउने उडानसमेत प्रभावित
संघीय उड्डयन प्रशासनको आग्रहमा युरोपबाट अमेरिका आउने केही उडानहरू समेत स्थगित गरिएका थिए। अमेरिकाभित्रको हवाई यातायात प्रणालीमा आएको समस्याले अन्तर्राष्ट्रिय उडान सञ्चालनमा समेत प्रभाव पारेको थियो।
अमेरिकाका प्रमुख विमानस्थलहरूमा उडान प्रतिबन्ध लागू भएपछि अन्तर्राष्ट्रिय विमान कम्पनीहरूले पनि आफ्नो उडान तालिका परिवर्तन गर्नुपरेको थियो।
युरोपबाट अमेरिका आउने यात्रुहरूलाई समेत उडान स्थगन तथा ढिलाइको असर परेको थियो। यसले अमेरिकी हवाई यातायात प्रणालीमा आएको समस्या अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा समेत प्रभावकारी बनेको देखाएको छ।
साइबर आक्रमण भएको प्रमाण छैन : होमल्यान्ड सेक्युरिटी मन्त्री
यसैबीच, अमेरिकाका होमल्यान्ड सेक्युरिटी मन्त्री मार्कवेन मुलिनले उक्त घटना अमेरिकाविरुद्ध गरिएको साइबर आक्रमण भएको कुनै प्रमाण फेला नपरेको स्पष्ट पारेका छन्।
प्राविधिक समस्या देखिएपछि हवाई यातायात प्रणालीमाथि साइबर आक्रमण भएको हुन सक्ने आशंका उत्पन्न भए पनि मन्त्री मुलिनले त्यसको पुष्टि गर्ने प्रमाण नरहेको बताएका हुन्।
उनको भनाइले घटना प्राविधिक गडबडीका कारण उत्पन्न भएको प्रारम्भिक आकलनलाई थप स्पष्ट पारेको छ। यद्यपि, हवाई यातायात प्रणालीको सुरक्षा तथा विश्वसनीयतासम्बन्धी विषयमा अधिकारीहरूले आवश्यक अनुसन्धान र मूल्याङ्कन गरिरहेका छन्।
अमेरिकाको हवाई यातायात प्रणाली विश्वकै व्यस्त र महत्वपूर्ण प्रणालीमध्ये एक भएकाले यसमा उत्पन्न हुने कुनै पनि प्राविधिक अवरोधले व्यापक प्रभाव पार्ने गर्दछ।
डेल्टा लगायतका विमान कम्पनीले उडान पुनः सुरु भएको जानकारी दिए
उडान प्रतिबन्ध फुकुवा भएपछि डेल्टा एयरलाइन्स लगायतका प्रमुख अमेरिकी वायुसेवा कम्पनीहरूले सामाजिक सञ्जालमार्फत आफ्ना उडानहरू सुरक्षित रूपमा पुनः सञ्चालन गरिएको जानकारी दिएका छन्।
विमान कम्पनीहरूले यात्रुहरूलाई उडानसम्बन्धी अद्यावधिक जानकारी प्राप्त गर्न सम्बन्धित आधिकारिक माध्यमहरू प्रयोग गर्न आग्रह गरेका छन्।
उडान सञ्चालन पुनः सुरु भए पनि रोकिएका उडानहरूको व्यवस्थापन चुनौतीपूर्ण बनेको छ। लामो समयसम्म उडान रोकिँदा विमानहरू निर्धारित समयभन्दा फरक स्थानमा पुगेका, यात्रुहरू विमानस्थलमा जम्मा भएका र नयाँ उडान तालिका मिलाउनुपर्ने अवस्था उत्पन्न भएको छ।
यसका कारण विमान कम्पनीहरूलाई यात्रुहरूको व्यवस्थापन, उडान तालिका पुनःनिर्धारण तथा विमानहरूको सञ्चालन व्यवस्थापन गर्न कठिनाइ भइरहेको छ।
न्युआर्क विमानस्थलमा यात्रु उत्साहित, बोर्डिङ सुरु
न्युजर्सीस्थित न्युआर्क विमानस्थलमा घण्टौँदेखि प्रतीक्षा गरिरहेका यात्रुहरू उडान प्रतिबन्ध फुकुवा भएको खबरसँगै उत्साहित देखिएका छन्।
उडान पुनः सञ्चालनको अनुमति प्राप्त भएपछि अलास्का एयरलाइन्स लगायतका विमान कम्पनीहरूले केही उडानमा बोर्डिङ प्रक्रिया सुरु गरेका छन्।
लामो समयदेखि विमानस्थलमा प्रतीक्षा गरिरहेका यात्रुहरूका लागि उडान पुनः सञ्चालनको खबर राहतपूर्ण बनेको छ। तर, सबै यात्रुको यात्रा तत्काल सहज हुने अवस्था भने अझै बनिसकेको छैन।
कतिपय विमानस्थलमा उडानसम्बन्धी स्पष्ट जानकारीको अभाव हुँदा यात्रुहरूले थप सास्ती खेप्नुपरेको छ। उडान समय, बोर्डिङ प्रक्रिया तथा नयाँ तालिकाबारे जानकारी प्राप्त गर्न कठिनाइ भएको यात्रुहरूको अवस्था रहेको बताइएको छ।
उडान नियमित हुन अझै केही समय लाग्ने
राष्ट्रव्यापी उडान प्रतिबन्ध हटाइए पनि अमेरिकाको हवाई यातायात प्रणाली पूर्ण रूपमा सामान्य अवस्थामा फर्किन अझै समय लाग्ने देखिएको छ।
रोकिएका उडानहरूको चाप घटाउने, विमानहरूको आवागमन व्यवस्थित गर्ने, यात्रुहरूलाई गन्तव्यसम्म पुर्याउने तथा नयाँ उडान तालिका कार्यान्वयन गर्ने काम विमान कम्पनी र विमानस्थल प्रशासनका लागि चुनौतीपूर्ण बनेको छ।
प्राविधिक समस्या समाधान भएपछि उडान पुनः सञ्चालनमा आए पनि त्यसको प्रभाव तत्काल समाप्त नहुने भएकाले यात्रुहरूले अझै केही समय ढिलाइ र उडान परिवर्तनको सामना गर्नुपर्ने सम्भावना रहेको छ।
अमेरिकाभर हवाई उडान प्रतिबन्ध फुकुवा हुनु हवाई यातायात प्रणाली पुनः सञ्चालनको महत्वपूर्ण चरण भए पनि यात्रुहरूको सहज यात्रा सुनिश्चित गर्न विमान कम्पनी तथा सम्बन्धित निकायहरूले रोकिएका उडानहरूको व्यवस्थापनलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने अवस्था देखिएको छ।
यस घटनाले अत्याधुनिक हवाई यातायात प्रणालीमा प्राविधिक पूर्वाधारको विश्वसनीयता, सञ्चार प्रणालीको सुरक्षा र आकस्मिक परिस्थितिमा प्रभावकारी व्यवस्थापनको महत्वलाई समेत उजागर गरेको छ।
लेखकको बारेमा
प्रतिक्रिया