वैदिक सनातन धर्म संस्कृती अनुसार हिन्दु धर्मावलम्बी महिलाहरु हरेक वर्ष भाद्र शुक्ल तृतीयाको दिन नेपाली नारीहरुको महान चाड हरितालिका तीज मनाउने गर्दछन।

हरितालिका तीजको दिन नेपाली महिला दिदि-बहिनीहरु भगवान शिवको पूजा आराधना गरी व्रत बस्नुका साथै नाचगान गरेर धूमधामसँग यो पर्व मनाउँछन् । तीजको अघिल्लो दिन अबेर खाना खाएर तीजको दिन निराहार र निर्जला व्रत बस्ने चलन रहेको छ। यसरि तिजको दिन निराहार र निर्जला व्रत बस्ने अघिल्लो दिन खाइने खानेकुरालाई नेपालीमा दर भनिन्छ। तीजको अघिल्लो दिन नेपाली महिला दिदि बहिनीहरु अबेर रातिसम्म नाच गान गर्दै रमाइलो गरेर दर खाने प्रचलन रहेको छ।तिजको दिन महिला दिदि-बहिनीहरु विशेष गरि रातो वस्त्र धारण गर्ने र हातमा मेहेन्दी लगाउने गर्दछन, जसलाई सौभाग्यको प्रतिकको रुपमा मानिन्छ।

तीजको दिन छोरी चेलीहरु माइत (आफ्नो जन्मघर) जाने परमपरा रहेको छ। पुरानो समयमा यातायातको व्यवस्था नहुँदा टाढा-टाढा माइती भएकाहरु अरुबेला माइत जान नपाएपनि तिजको दिनमा भने माइत जाने र माइतिको आँगनीमा रमाइलो गर्ने प्रचलन रहेको पाइन्छ । त्योबेलाको अशिक्षित र कतिपय अन्धविश्वाशको समयमा सासुले बुहारीलाई दिएको पीडालाई छोरी चेलीहरुले गितको माध्यमबाट आफ्नो वेदना पोख्ने र त्यहि गीतमा रमाएर नाच्ने अनि दुख भुलाउने प्रचलन पनि रहेको पाइन्छ।

परापूर्व कालमा हिमालयकी पुत्री पार्वतीले भगवान शिवलाई पतिदेवको रूपमा प्राप्त गर्न सकूँ भनि निराहार र निर्जला व्रत बसेको जनविश्वास रहिआएको छ । त्यसैले आजको दिन विवाहित नेपाली महिला दिदि-बहिनीहरु आफ्नो पतिको लामो आयुको कामनासहित पारिवारिक सुखशान्ति तथा दाम्पत्य जीवनको सफलताका कामना गरेर तिजको व्रत बस्ने गर्दछन् भने अविवाहित महिला दिदि-बहिनीहरु भगवान शिव जस्तै पति प्राप्त होस् भन्ने कामना सहित तीजको व्रत बस्ने परम्परा रहेको छ। आजको दिनमा शिव मन्दिर र शिवालयहरूमा दर्शनार्थीको विशेष भीड लाग्ने गर्दछ ।