काठमाडौँ- लगातार वर्षा र नदीहरूको जलस्तर बढेसँगै नेपालको भारततर्फको विधुत निर्यात पछिल्ला दुई सातामा ८५० मेगावाटसम्म पुगेको छ।

नेपाल विधुत प्राधिकरण का तथ्यांकअनुसार, हाल नेपालले दैनिक २०,५०० मेगावाट–घण्टाभन्दा बढी विधुत भारतलाई निर्यात गर्दै आएको छ।

नेपालका अधिकांश जलविधुत आयोजना रन–अफ–रिभर प्रकारका भएकाले वर्षायाममा अतिरिक्त विधुत उत्पादन हुन्छ भने हिउँदेमा कमी पर्छ। प्राधिकरणका अनुसार पछिल्ला दुई सातादेखि जलविधुत आयोजनासम्बन्धी अधिकांश नदीहरूको जलस्तर पर्याप्त भएको छ।

हाल प्राधिकरणका स्वामित्वमा रहेका आयोजनाबाट दैनिक १३,५१२ मेगावाट–घण्टा विधुत उत्पादन भइरहेको छ भने निजी उत्पादकहरूले ४४,५५३ मेगावाट–घण्टा उत्पादन गरिरहेका छन्। देशको पिक–आवर विधुत माग २,१११ मेगावाट रहेको छ भने कुल उत्पादन करिब ३,००० मेगावाट पुगेको छ, जसबाट करिब ८५० मेगावाट भारतलाई निर्यात भइरहेको छ।

आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा नेपालले सीमा पारको विधुत व्यापारबाट १७ अर्ब ४६ करोड रुपैयाँको आम्दानी गरेको थियो। यसमध्ये भारतबाट १७ अर्ब १९ करोड रुपैयाँ र बङ्गलादेशबाट २६ करोड ६७ लाख रुपैयाँ आम्दानी भएको हो। आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा नेपाल पहिलो पटक विधुत निर्यातकर्ता मुलुक बनेको थियो।

यसै क्रमलाई निरन्तरता दिँदै नेपालले बङ्गलादेशलाई असार मध्यदेखि ४० मेगावाट विधुत आपूर्ति गर्दै आएको छ। यसका लागि बङ्गलादेशले लेटर अफ क्रेडिट खोलेर कारोबारको बाटो खुलेको हो।

नेपाललाई हालसम्म कुल ९४० मेगावाट विधुत निर्यात गर्न अनुमति प्राप्त छ—४०० मेगावाट मध्यमकालीन द्विपक्षीय सम्झौताअन्तर्गत र ५४० मेगावाट भारतीय ऊर्जा विनिमय मार्फत निर्यात गर्दै आएको छ ।